Hosting, SSL và sao lưu cho người mới

Sau tên miền, ba thứ quyết định website chạy ổn hay không là hosting, chứng chỉ SSL và bản sao lưu. Bài này giải thích từng thứ bằng ví dụ gần gũi và đưa ra các bước kiểm tra bạn làm được ngay, không cần kỹ thuật.

Ba khái niệm bằng ví dụ

Hosting là chỗ thuê để website nằm và luôn mở cửa, giống thuê mặt bằng bán hàng. Mặt bằng có hai thông số hay gặp: dung lượng (diện tích chứa ảnh, tệp, dữ liệu) và truyền tải hằng tháng (số lượng hàng khách "khuân" về mỗi tháng khi xem trang). Dùng vượt hạn mức thì nhà cung cấp có thể yêu cầu nâng gói.

SSL là chứng chỉ mã hoá, thể hiện bằng địa chỉ bắt đầu bằng https và ổ khoá cạnh địa chỉ. Giống phong bì dán kín: người ngoài không đọc được thông tin khách nhập, như số điện thoại trong form liên hệ. Trình duyệt thường cảnh báo "không an toàn" với website thiếu SSL, khách sẽ ngần ngại. Chứng chỉ có hạn, nên cần được gia hạn hoặc tự gia hạn.

Sao lưu là bản chụp toàn bộ nội dung và dữ liệu website, giống bản photo giấy tờ quan trọng để ở nơi khác. Sự cố như hỏng ổ cứng, sửa nhầm, bị tấn công đều có thể xảy ra. Có bản sao lưu là khôi phục được.

Các bước

1. Hỏi đơn vị cung cấp hosting: gói của bạn có dung lượng và truyền tải hằng tháng bao nhiêu, và có báo khi gần hết không. Ghi lại câu trả lời.
2. Hỏi giá gia hạn hosting từ năm thứ hai ngay từ đầu, vì ở nhiều nơi giá năm đầu khác giá các năm sau. Chúng tôi tính hosting 800.000đ/năm cho website nhẹ và 1.400.000đ/năm cho website có trang quản trị, ứng dụng.
3. Mở website của bạn trên điện thoại. Nhìn thanh địa chỉ: có ổ khoá và https không? Thử gõ http:// phía trước tên miền, trang nên tự chuyển sang https.
4. Bấm vào ổ khoá để xem thông tin chứng chỉ và ngày hết hạn. Giao diện thay đổi theo trình duyệt, nên nếu không thấy, tra hướng dẫn trên trang chính thức của trình duyệt.
5. Hỏi: ai lo gia hạn SSL, và có tự động không?
6. Hỏi về sao lưu: bao lâu một lần, lưu ở đâu, có lưu cả ảnh và tệp tải lên không, và bạn có tải được một bản về máy mình không.
7. Tải bản sao lưu về, cất ở ổ cứng hoặc nơi lưu trữ riêng của công ty, tách khỏi máy chủ website. Lặp lại mỗi tháng, và trước mỗi lần sửa lớn.
8. Thử hỏi một lần: "Nếu website hỏng hôm nay, mất bao lâu để khôi phục?" Câu trả lời cụ thể là dấu hiệu nhà cung cấp có quy trình.

Lỗi thường gặp

• Tin rằng nhà cung cấp lo hết nên không cần bản của mình: bản nằm cùng chỗ với website có thể mất cùng lúc.
• Chỉ sao lưu dữ liệu mà quên ảnh: khôi phục xong, ảnh sản phẩm bị trống.
• Bỏ qua ổ khoá trình duyệt cảnh báo: khách thấy trước bạn.
• Chọn gói chỉ vì giá năm đầu rẻ: hãy so tổng chi phí nhiều năm.

Kiểm tra lại

• Tôi biết hạn mức dung lượng và truyền tải của hosting
• Tôi biết giá gia hạn hosting từ năm thứ hai
• Website mở bằng https và có ổ khoá
• Tôi đã tải một bản sao lưu và cất ngoài máy chủ
• Tôi có lịch nhắc sao lưu hằng tháng

Bước tiếp theo

Bài kế trong lộ trình: SEO địa phương cho người mới. Muốn đọc kỹ hơn về sao lưu: Sao lưu website nên làm thế nào.